Nauka posłuszeństwa
Roczne dziecko potrafi już dotrzeć do wszystkich przedmiotów, które w magiczny sposób przyciągają jego uwagę. Wędrując na czworakach lub w pionowej postawie próbuje zbadać wszystko, na co uda mu się wdrapać, wczołgać lub dotrzeć w każdy inny sposób. W tym okresie będziecie nieustannie zajęci pilnowaniem, by dziecko nie zrobiło sobie krzywdy i nie poczyniło spustoszenia w mieszkaniu. Nie jest to proste zadanie, lecz można je jednak w dużym stopniu ułatwić. Mieszkanie powinno być tak urządzone, aby dziecko mogło poruszać się swobodnie po maksymalnie dużej powierzchni, bez ciągłych zakazów i upomnień. Jeżeli będziecie nieustannie ograniczać odkrywcze wyprawy dziecka, poczuje się ono przytłoczone zakazami i może stać się uparte oraz przekorne. Małe dziecko musi wszystkiego dotknąć, bowiem w ten sposób poznaje przed-mioty i uczy się żyć w swoim otoczeniu. Rozumienie poprzedzone jest poznawaniem za pomocą dotyku; dzięki temu możliwy jest proces uczenia i rozwój intelektualny. Dajmy dziecku możliwie dużą swobodę! Przede wszystkim należy usunąć poza jego zasięg przedmioty wartościowe i łatwo ulegające zniszczeniu. Szafki i szuflady, których zawartość powinna być chroniona przed dzieckiem, zamknijcie na klucz lub na specjalne zamknięcia (patrz str. 359). Szczególnie interesujące są dla dziecka wszystkie urządzenia elektroniczne. Najlepiej odłączcie je od źródła prądu, a kontakty zabezpieczcie specjalnymi nakładkami. Usuńcie z dolnych pólek Wasze książki i zastąpcie je starymi, kolorowymi gazetami, magazynami i katalogami. Dziecko będzie miało wspaniałą zabawę, a Wasz księgozbiór nie ulegnie radykalnej redukcji. Jedną szufladę można prze-znaczyć na nietłukące i bezpieczne przedmioty gospodarstwa domowego, aby dziecko mogło samo wyjmować i wkładać interesujące go drobiazgi. Dzieci objawiają niesamowity upór i samozaparcie w realizacji swoich przedsięwzięć. Chcąc wspiąć się w górę, potrafią przyciągnąć ciężkie krzesło lub wykorzystać dolne szuflady w charakterze schodków. W takich sytuacjach musicie przyhamować ich dążenia poznawcze. Stanowczym "nie" należy przerywać ich działanie.